Karadeniz, zor bir coğrafya. Hayat şartlarının ve coğrafi zorlukların insanlara yansımaları oldukça belirgin. Coğrafya zorsa, yörenin insanı da zor olur. Tabii bu, bir ceviz kabuğu gibi; insanların dışı sert bir kabukla kaplıdır ama onları yakından tanıdığınızda, yani cevizin içi çok değerli ve güzel olur. Yöreyi tanımayan ve dışarıdan gelen insanlar, belki de en çok bu coğrafyanın insana yansıyan sert görüntüsünden yanılıyorlar.
Yaklaşık 20 yıldır Ardeşen’deyim. İlk zamanlarım zor geçti, çünkü yöre insanı benim alışık olduğum insan profilinde değildi. Ama zamanla alıştım ve neredeyse onlardan biri oldum. Ancak, ilk geldiğimden beri yaklaşık 20 yıldır hâlâ alışamadığım bir şey var: Ardeşen esnafının çoğunun müşteri karşılamada gösterdiği, daha doğrusu göstermediği tavır.
Ardeşen’de bir iş yerine girdiğinizde “Hoş geldiniz” sesiyle birlikte gülen bir iş yeri sahibi görmek çok zor! Elbette böyle esnaflarımız da var, ancak sayıları çok az. Neredeyse her dükkânın sahibi, Kurtlar Vadisi dizisinin sert karakteri Memati Baş gibi. Çoğu zaman almak istediğim şeyi almadan çıkıyorum. Aslında o esnaf arkadaşımız bunun farkında değil; ona göre bu durum normal. Ama farkında olmadığı şey, müşteri kaybettiğidir.Gerçi bu durumun umurunda olduğunu da pek sanmıyorum.
Esnaflık bir kültürdür, yüzyıllardır Türk kültüründe olan bir olgudur. Artık bu gibi şeylere belki önem verilmiyor ama güler yüz ve ilgi alaka çok önemli. Mesela çay ocakları bulundukları mahalle esnafına çay götürürlerdi. Sabahları dükkanları dolaşan çay ocağı sahibi, “İlk çaylar bizden” diyerek hayırlı işler diler, bereketin şükrünü yapardı. Bunlar küçük ama önemli detaylardır. Eğer komşu esnaf seninle aynı ürünü satıyor ama siftah yapmadıysa, dükkân sahibi müşterisini “Kalan ürünleri de karşıdan al” diyerek siftah yapmayan esnaf dostuna yönlendirirdi. Daha birçok örnek var ama en önemlisi güler yüzlü esnaf.
Umarım Ardeşen’de güler yüzlü, “Hoş geldiniz” diyen esnaf sayısı artar. Velinimet olan müşteriyi kavgaya gelmiş gibi karşılama tavrı kaybolur.
Onur ALMIŞLAR – Ardeşen Postası
